Placek drożdżowy z rabarbarem i kruszonką

Ciasto drożdżowe z rabarbarem | chilitonka

Przepis na ten placek pochodzi z książeczki „Pieczenie ciast i ciasteczek” Ireny Głowackiej z 1972 roku. Być może wtedy piekło się inaczej – z wiekszą zawartością masła i drożdży. Ciasto jest dość ciężkie i nieco trudniejsze do wyrobienia. Rośnie bardziej opornie, niż współczesne wypieki. Można mieć chwilę rezygnacji i obawy, czy aby na pewno się uda. Jednak, jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, z piekarnika wyjmiemy ciasto  jak u babci, jak za dawnych lat. Jest maślane, absolutnie nie suche, z pyszną piaskową kruszonką. Nie za słodkie, a za sprawą rabarbaru ciut kwaskowe.

Ciasto drożdżowe z rabarbarem | chilitonka

{ scroll down for English version }

Placek drożdżowy z rabarbarem i kruszonką


Składniki { na blachę 21 / 30 cm }: 500 g mąki typ 550, 150 g cukru, 150 g roztopionego masła + do posmarowania formy, paczuszka 42g świeżych drożdży, 4 żółtka + 1 całe jajo, szklanka mleka, szczypta soli, 5 gałązek rabarbaru, cukier waniliowy, 3 łyżki kaszy manny lub bułki tartej

Na kruszonkę: 95 g zimnego masła, 150g mąki, 75g cukru, 50g mielonych orzechów laskowych lub migdałów


Przygotuj rozczyn: w miseczce rozetrzyj drożdże z łyżką cukru, dodaj łyżkę mąki i odrobinę ciepłego mleka. Wymieszaj i odstaw na 5 minut w ciepłe miejsce. Żółtka utrzyj z resztą cukru na kogel mogel.

Dodaj rozczyn do przesianej, ogrzanej mąki i wymieszaj. Następnie dodaj utarte żółtka, szczyptę soli i wyrabiaj ciasto wlewając stopniowo ciepłe mleko, do otrzymania odpowiedniej gęstości.

Roztopione, ciepłe masło również wlewaj powoli, jednocześnie wyrabiając ciasto – tak długo, aż przestanie błyszczeć, pojawią się pęcherzyki powietrza i zacznie odchodzić od ręki.

Wyrównaj wierzch ciasta, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do podwojenia objętości – na około 1,5 godziny.

Foremkę wysmaruj masłem i posyp kaszką lub bułką tartą.

Rabarbar umyj, obierz i pokrój na małe kawałki.

Zrób kruszonkę: wszystkie składniki przełóż do miseczki i wyrób palcami. Schowaj do lodówki.

Kiedy ciasto podwoi swoją objętość, przełóż je do przygotowanej formy i odstaw na kolejne 20 minut do napuszenia.

Piekarnik rozgrzej do temp. 180° C.

Wierzch ciasta posmaruj roztrzepanym jajkiem. Wyłóż owoce i posyp je cukrem waniliowym. Posyp kruszonką.

Piecz ciasto około 50 minut 1 godzinę – do suchego patyczka. Pokrój po wystudzeniu. Smacznego!

Ps. Początkującym polecam kilka porad – jak upiec idealne ciasto drożdżowe.

**********

Traditional Polish Yeast cake with rhubarb and crumble topping


Ingredients: 500 g plain flour type 550, 150 g caster sugar, 150 g melted butter ( at room temperature ) + more to grease the mold, 42g fresh yeast, 4 egg yolks  + 1 egg, beaten, 1 cup lukewarm milk, pinch of salt, 5 rhubarb stalks, 1 packet vanilla sugar, 3 tablespoons bread crumbs

For the crumble: 95 g cold butter, cubed, 150g plain flour, 75g caster sugar, 50g ground almonds or hazelnuts


Dissolve yeast in 1/2 cup lukewarm milk. Mix it with 1 tbsp. sugar and 1 tbsp. flour. Stir and set aside in a warm place for 5 minutes. Whisk the egg yolks with sugar until white. Set aside.

Mix the yeast mixture with the sieved and warm flour. Then add the beaten egg yolks, a pinch of salt and knead the dough, pouring remaining warm milk gradually.

Slowly stir in melted butter. Knead the dough until shining, air bubbles appear and does not stick to the hand.

Shape into a ball, cover with a cloth and leave in a warm place until double in volume – for about 1.5 hour.

Butter the mold and sprinkle with breadcrumbs.

Wash the rhubarb, peel and cut into small pieces.

Make the crumble: place all the ingredients into a bowl and rub with your fingers until the mixture resembles breadcrumbs.. Place in the fridge.

When the dough doubles in volume, move it into the prepared mold, smooth the top and allow to sit for another 20 minutes.

Meanwhile preheat oven to 180 ° C.

Brush the dough with beaten egg, put the rhubarb, sprinkle with vanilla sugar and the crumble.

Bake for about 50 minutes 1h – to a dry stick. Allow to cool before cutting into pieces.

Bon appetit!

 

Nadziewane rogaliki drożdżowe z kruszonką

Rogaliki z makiem - Chili & Tonka

W ramach postanowień noworocznych, chęć zrzucenia kilku kilogramów znalazła się w czołówce mojej listy. Zresztą, odchudzać to ja się zaczęłam jakiś tydzień przed Wigilią, w dniu zakupu wagi łazienkowej. I kiedy w końcu coś drgnęło – zaczęły się Święta. Momentalnie wróciły dwa wcześniej stracone kilogramy! Mało tego – nie wiadomo skąd pojawił się jeden dodatkowy.

Teraz, kiedy wszystkie świateczne potrawy zostały już zjedzone, czuję się wystarczająco zmobilizowana do działania. Ale! – jednego nie mogłam sobie darować – czegokolwiek nadzianego masą makową. Niestety, nie mam młynka, więc posłużyłam się gotowcem. Mam nadzieję, że nie będę się z tego powodu smażyć w piekle ;-) Od teraz, w ramach pokuty, na moim blogu będą się pojawiać raczej wytrawne potrawy. Tymczasem dzielę się z Wami przepisem na te wspaniałe, mięciutkie, rozpływające się w ustach pyszności:

Rogaliki z makiem Chili & Tonka

Przepis na te pyszne rogaliki wzięłam ze starej książeczki „Pieczenie ciast i ciasteczek” Ireny Głowackiej ( 1972 r. ). Wtedy jeszcze pisano: wstawić do gorącego piekarnika i piec na złoty kolor. Domyślam się, że w tamtych czasach nie każdy piec posiadał termostat, a gospodynie piekły bardziej intuicyjnie. Z ciastem drożdżowym tak trzeba. Jeśli, chociaż w myślach, nie okażesz mu uczucia – nie wyjdzie.

Przepis na drożdżowe rogaliki z kruszonką – około 30 średnich sztuk

Składniki na ciasto:

  • 500 g mąki typ 550
  • 125 g rozpuszczonego, wystudzonego masła
  • 150 g cukru
  • 50 g świeżych drożdży ( lub połowę suchych drożdży )
  • 2 jaja w temp. pokojowej
  • szklanka letniego mleka
  • cukier waniliowy
  • szczypta soli
  • nadzienie: masa makowa, serowa, nutella lub powidła

Sposób przygotowania:

  1. Drożdże wymieszaj z letnim mlekiem i odstaw na 5 minut. Jeśli używasz suchych drożdży, po prostu wymieszaj je z mąką.
  2. Żółtka utrzyj z cukrem, dodaj cukier waniliowy i sól.
  3. Mąkę przesiej do miski. Na środku zrób wgłębienie i wlej drożdże. Wymieszaj, a następnie dodaj utarte żółtka. Wyrabiaj, aż pojawią się pęcherzyki powietrza.
  4. Wlej masło i w dalszym ciągu wyrabiaj, aż powstanie gładkie ciasto, odstające od miski i rąk.
  5. Uformuj z ciasta kulę, przykryj ściereczką i odstaw do podwojenia objętości, na około 60 minut.
  6. Po wyrośnięciu podziel ciasto na mniejsze porcje i rozwałkuj placki o grubości najwyżej 1 cm.
  7. Pokrój ciasto na trójkąty. Na wierzchu rozsmaruj nadzienie i zwijaj rogaliki począwszy od podstawy trójkąta, w kierunku szpica.
  8. Ułóż rogaliki na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i pozostaw do ponownego wyrośnięcia – około 15 minut.
  9. Posmaruj rogaliki rozbełtanym białkiem i posyp kruszonką.
  10. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180° C na złoty kolor. W zależności od wielkości rogalików zajmie to około 15 – 30 minut.
  11. Po upieczeniu wystudź rogaliki na kratce. Smacznego!

Składniki na kruszonkę:

  • 50 g masła
  • 10 płaskich łyżek mąki
  • 4 łyżki cukru
  • olejek migdałowy – około pół łyżeczki

Wszystkie składniki połącz opuszkami palców. Jeśli masło za bardzo zmięknie, oprusz kruszonkę odrobiną mąki.

Na koniec kilka moich rad:

  • ważne, aby jajka miały temperaturę pokojową, a mleko nie było za gorące. Kiedy zanurzysz w nim palec, powinno mieć mniej więcej temp. ciała.
  • ciasto dobrze się wyrabia, gdy weźmiesz do ręki jego kawałek i lekko uderzysz nim o dno miski. Jeśli uważasz, że ciasto jest gotowe, ale w dalszym ciągu się klei – oprusz jego wierzch, oraz dłonie odrobiną mąki i lekko wyrób.
  • ciasto dobrze wyrasta w zamkniętym piekarniku z zapaloną lampką.
  • rogaliki możesz zrobić dzień wcześniej i schować je do lodówki przed ostatnim wyrastaniem         ( punkt 8 przepisu ). Na drugi dzień pozwól im poleżeć pół godziny w ciepłym miejscu, posmaruj jajkiem, posyp kruszonką, a następnie wstaw do piekarnika.

****************************************************************************

Okładka 1W związku z komentarzami, które pojawiły się po opublikowaniu wpisu, postanowiłam napisać małe postscriptum.

Przypominam, że ten przepis ma ponad 40 lat. Kiedyś piekło się inaczej – z większą ilością tłuszczu, cukru, czy jajek. Nie jest to łatwe do wykonania ciasto i trzeba mu poświęcić trochę pracy ( porządne zagniatanie ). Wymaga doświadczenia i raczej nie nadaje się dla osób, które dopiero uczą się pieczenia drożdżowych ciast.

Upiekłam już dużo tego rodzaju ciast, ale wciąż twierdzę, że są bardzo kapryśne. Mam swój ulubiony, wypróbowany przepis, który też dwa, trzy razy nie udał się jak należy. Może jajka były za zimne, drożdże gorszej jakości, może mleko miało zbyt wysoką temperaturę, a może po prostu ja miałam zły dzień  i nie przyłożyłam się w trakcie wyrabiania. Jest wiele czynników, które mogą źle wpłynąć na jakość naszego wypieku i za każdym razem trzeba z pokorą podchodzić do tego rodzaju ciasta.

W kuchni wszystko trzeba robić z głową. Jeśli potrzeba – dosypać troszkę mąki, czy dolać trochę płynu. Każdy z nas piecze z innej mąki, jaja mają inną wagę, dlatego żaden przepis nie jest w 100% idealny. Jeśli coś nie wyjdzie, nie można od razu winić przepisu. Warto czasem poszukać winy po swojej stronie. Inaczej niczego się nie nauczymy i  wciąż będziemy popełniać podobne błędy.

Pomyślałam, że warto czasem sięgnąć po starsze receptury. Dlatego wracam do przepisów z książeczki, z której korzystała moja Mama i Babcia. Ponadto nigdy nie umieszczam na blogu potraw, które ładnie wyglądają na obrazku, ale nie są zbyt smaczne, albo przepis do niczego. Po co miałabym tak robić?

Przepis

Dla niedowiarków umieściłam zdjęcia przepisu w książeczce. Jest tam adnotacja ( prawdopodobnie napisana przeze mnie wiele lat temu, kiedy jeszcze uczyłam się pisać ) żeby dodać nawet więcej tłuszczu.

Pozdrawiam i życzę udanych wypieków :-)